In de loop der jaren heb ik in mijn columns en boeken heel wat ‘ondergewaardeerde’ of ‘vergeten’ artiesten benoemd. Er zit vaak een apart verhaal aan vast. De lezer mag zelf beoordelen of mijn verhaal rondom de band Brinsley Schwarz bijzonder is (zie: Stunt of Stuntelig?) en hoe het bestaat dat The Serfs (zie het verhaal: Rainy Day) of zangeres Jeanie Greene (zie: Background Vocals op de voorgrond) zo onbekend bij het grote publiek zijn gebleven. En wat betreft singer/songwriter Danny O’Keefe is toch wel heel duidelijk in het verhaal Charlie en Magdalena dat hij zijn sporen in de muziekwereld verdiend heeft. 

Om een of andere reden is het nog niet gekomen om eens aandacht te vestigen op Poolse artiesten uit de jaren ’70. Voor de verandering nu eens aandacht voor twee Poolse elpees. Het is verbazingwekkend hoe goed deze muzikanten waren. In 1976 was het communistische Polen omringd door andere Oostbloklanden: Sovjet Unie, Oost-Duitsland en Tsjechië-Slowakije. Toch bleek er muziek gemaakt te worden met Amerikaanse invloeden, die blijkbaar zelfs exportwaardig was! Neem de band Extra Ball, een opmerkelijk goede jazz-rock band. Op hun elpee ‘Birthday’, uitgebracht op het label Muza als ‘Polish Jazz vol. 48’, heeft de Poolse tekst op de hoes ook een Engelse vertaling. Hierin wordt duidelijk dat de band beïnvloed is door de Amerikaanse jazz fusionband Return To Forever (met Chick Corea en Stanley Clarke), dat toen op eenzame hoogte stond.

In 1976 heeft de Poolse groep ook opgetreden in Nederland. Dat verklaart ongetwijfeld de titel van het achtste nummer van de plaat: ‘Hengelo, Almelo, Deventer’. De Poolse regering was overigens dol op Westerse valuta. Bij het beluisteren wordt al snel duidelijk dat gitarist Jarosław ‘Jarek’ Śmietana (overleden in 2013) een groot talent was. Op zijn soloplaat ‘Talking Guitar’ uit 1984 speelt hij op een Gibson ES 175-D. Het openingsnummer van die soloplaat is ‘Manhattan Jogging’ en doorstaat wat mij betreft de tand des tijds en kwaliteit is ook te herkennen in ‘Extra Ball – ‘Hengelo, Almelo, Deventer’. De band heeft trouwens ook in De Waag in Delft (een nachtconcert op 18 november 1977) opgetreden.

In Nederland werd rond 1975 en 1976 jazz-rock gespeeld door bands als Scope, Crypto en Spin (met Hans en Jan Hollestelle). Wie nog eens de groepsleden hiervan raadpleegt, ziet dat daar zeker ook muzikanten bij zijn die hun sporen (zeker in Nederland) beslist verdiend hebben. In dat opzicht moet ik ook automatisch denken aan de band Napalis waarvan de Schiedamse gitarist Michael Samson wellicht juist meer waardering had mogen krijgen.

Erik Bevaart